Çin'den Washington'a misilleme: ABD'nin kısıtlama siyasetine karşı yeni yaptırımlar

Pekin yönetimi, ABD'ye yönelik insansız hava aracı (İHA) ihracatına yeni denetimler getirirken, aralarında bazı Amerikan şirketleri ve kuruluşlarının da bulunduğu altı ABD merkezli kuruluşa ticari faaliyet yasağı uyguladı.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki gerilim, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in eylül ayında ABD'ye gerçekleştirmesi beklenen ziyaret öncesinde yeniden yükselirken, Washington yönetiminin ulusal güvenlik gerekçesiyle yürürlüğe koyduğu yeni kısıtlamaların ilişkilerdeki yumuşama beklentilerini gölgelediği değerlendiriliyor.

Çin Ticaret Bakanlığı, alınan kararların ABD'nin son dönemde attığı tek taraflı adımlara doğrudan karşılık olduğunu belirtti. Açıklamada, ABD Federal İletişim Komisyonu'nun (FCC) Çin üretimi dronlara yönelik ithalat yasağının Pekin'i karşılık vermeye zorladığı ifade edildi.

Bakanlık açıklamasında "ABD'nin attığı adımlar iki lider arasında varılan mutabakatı ciddi şekilde ihlal etmiş ve Çin'in meşru hak ve çıkarlarına zarar vermiştir. Çin'in gerekli karşı tedbirleri almaktan başka seçeneği kalmamıştır." denildi.

Pekin yönetimi, buna rağmen itidalli davrandığını vurgulayarak Washington'u Çin'e yönelik kısıtlamaları geri çekmeye ve yanlış uygulamalarına son vermeye çağırdı. Açıklamada ayrıca, ABD'nin yeni yaptırım ve kısıtlamalar getirmesi halinde ilave karşı önlemlerin gündeme gelebileceği uyarısında bulunuldu.

Yeni düzenlemeler kapsamında, hem sivil hem askeri amaçlarla kullanılabilen çift kullanımlı ürünler arasında yer alan insansız hava araçları, kritik parçaları ve ilgili teknolojilerin ABD'ye ihracatı vaka bazında incelemeye tabi tutulacak.

Öte yandan Çin, Applied DNA Sciences Inc. ile Human Rights in China adlı sivil toplum kuruluşunun da aralarında bulunduğu altı Amerikan kuruluşunun Çin'deki şirket ve kurumlarla ticaret yapmasını yasakladı. Ayrıca Compliance Testing LLC isimli şirketin, ABD Federal İletişim Komisyonu ile iş birliği yaparak Çin'in egemenlik ve güvenliğine zarar verdiği gerekçesiyle ülkedeki ticari faaliyetleri durduruldu.

Çin Ticaret Bakanlığı ayrıca ithal baskı yazılımları ile ofis ekipmanlarının ulusal güvenlik açısından inceleneceğini duyururken, hangi şirketlerin soruşturmadan etkileneceğine ilişkin bilgi vermedi.

Buna ek olarak Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi, ABD merkezli kuruluşların Çinli şirketler adına yürüttüğü CCC güvenlik sertifikasyon denetimlerinin artık kabul edilmeyeceğini açıkladı. Kararın, ABD'li elektronik üreticilerini sertifikasyon süreçlerinde ABD dışındaki denetim kuruluşlarına yönelmeye zorlayacağı belirtiliyor.

Analistler, Washington yönetiminin son yıllarda ulusal güvenlik söylemini giderek daha geniş bir ticari yaptırım aracına dönüştürdüğüne dikkat çekiyor. Aralık ayında Çin yapımı yeni dronların ithalatını büyük ölçüde yasaklayan ABD Federal İletişim Komisyonu, geçen hafta da yine aynı gerekçeyle yabancı üretim insansı robotlar ve güç inverterlerinin ithalatına yasak getirmişti. Her ne kadar doğrudan Çin'in adı anılmasa da söz konusu kararların fiilen Çinli üreticileri hedef aldığı değerlendirmesi yapılıyor.

Uzmanlar, Washington'un art arda devreye aldığı kısıtlayıcı adımların küresel ticaret zincirlerini daha da kırılgan hale getirirken, iki ülke arasındaki ekonomik rekabeti yeni bir yaptırım sarmalına sürükleme riskini artırdığına işaret ediyor. (İLKHA)