Romanya’nın son çalışan nükleer reaktörü de kapanıyor

Romanya’da haftalardır büyüyen Tuna krizi yeni aşamaya geçti.

Rekor düşük su seviyesi nedeniyle Romanya'da önce bir reaktör devreden çıkmış, ardından son çalışan ünite için kritik eşik uyarısı yapılmıştı. Şimdi ikinci reaktör de kontrollü biçimde şebekeden ayrılıyor.

Böylece yaklaşık iki haftadır adım adım büyüyen kriz kritik noktaya ulaştı.

Temmuz sonunda ilk reaktör devre dışı kalmış, ardından su seviyesinin son çalışan reaktör için de tehlikeli sınıra yaklaştığı açıklanmıştı. 

Tuna’daki su seviyesinin sert biçimde gerilemesi ilk olarak temmuz sonunda Çernavoda’daki üretimi vurdu.

30 Temmuz’da Romanya’daki iki reaktörün de aynı anda devre dışı kalması, ülkenin elektrik üretiminde ciddi bir açık oluşturmuştu.

Her biri yaklaşık 706 megavat gücündeki üniteler normal koşullarda Romanya’nın elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 20’sini karşılıyor.

Krizin ikinci kritik aşaması 11 Ağustos’ta ortaya çıktı. Tuna’nın Çernavoda’daki su seviyesi eksi 227 santimetreye kadar gerilerken santralin çalışması için kritik eşik eksi 230 santimetre olarak açıklanmıştı.

Böylece son çalışan reaktörün devreden çıkmasına yalnızca 3 santimetrelik marj kalmıştı.

Yetkililer, nehir seviyesindeki düşüşün sürmesi halinde reaktörün birkaç gün içinde kapatılabileceğini açıklamıştı. 

Romanya, son çalışan reaktörü mümkün olduğunca uzun süre devrede tutabilmek için alışılmışın dışında yöntemlere başvurdu.

Tuna’daki akışı santralin soğutma kanalına yönlendirmek amacıyla nehir yatağındaki engeller kontrollü patlamalarla temizlendi.

Ardından kaya yüklü mavnaların batırılması ve tarama çalışmalarıyla suyun yönünün değiştirilmesi denendi.

Bu müdahalelerin amacı, reaktörün çalışmasını birkaç gün daha uzatabilecek kadar ek su sağlamaktı. Ancak Tuna’daki düşüş devam etti ve alınan önlemler kalıcı çözüm oluşturamadı. 

Son reaktörün de devre dışı kalmasıyla Romanya’nın enerji arzındaki açık büyüyor.

Hükümet bu açığı azaltmak amacıyla 330 megavatlık linyit santralini yeniden devreye aldı.

Rüzgâr ve hidroelektrik üretiminden daha fazla yararlanılması planlanırken, komşu ülkelerden elektrik ithalatı da önemli seçeneklerden biri haline geliyor.

Romanya hükümeti ağustos ayı için daha önce enerji acil durumu ilan etmişti.